2017: PKK ile kesintisiz mücadele yılı

Dünyanın en büyük gerilla hareketinin -- üstelik Suriye’de ABD tarafından eğitilen, yönlendirilen, silâhlandırılan ve tüm bu süreçleri öğrenerek Türkiye’ye aktaran bir silahlı organizasyonun -- bu noktaya getirilmesi, Türk güvenlik güçleri açısından büyük bir başarıdır.

31.12.2017 15:42
Cengiz-Kapmaz



 

Devlet ve PKK, 2017 yılına farklı saik ve yaklaşımlarla girdi. PKK Kürt illerinde, özellikle Serhat-Zagros-Behdinan olarak tanımladığı sınır hattında kurtarılmış bölgeler kurmak, il ve ilçelerde halk serhildanları geliştirmek, Öcalan üzerindeki tecridi kırmak istedi.

 

Devlet ise sınır hattında Irak’a doğru 25 kilometre derinlikte bir güvenlik kuşağı oluşturmayı, içerde alan hakimiyetini geliştirmeyi, PKK’nin dağ ile şehir arasındaki irtibatını etkisiz hale getirmeyi, örgütün siyasi ve sosyal habitatına kitlesel destek bulmasını önlemeye yönelik operasyonlar yapmayı; özetle, sürekli mücadele stratejisi ile PKK’yi ve uyguladığı şiddeti sınırlandırmayı hedefledi.

 

Yıl sonu itibariyle sahadaki duruma bakarak “tarafların performansı”nı test edebiliriz. Bu konuda en güzel yöntem, olguları sistemleştiren ve istatistikler üzerinden yansıtan bir yaklaşıma yönelmek. Böyle bir yaklaşım sahanın kendisini daha anlaşılır kılacak.

 

Şiddet kapasitesi düşürüldü

 

2017 yılının en dikkat çekici yönü, PKK’nin şiddet kapasitesinin diğer yıllara nazaran çok ciddi bir değişim geçirmesi oldu. PKK’nin teknik-taktik ve şiddet yöntemlerine baktığımızda, şiddet kapasitesinin çok belirgin bir şekilde düştüğünü ama sivillere yönelik eylemlerde bir artış olduğunu görüyoruz.

 

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü’nün Milli Güvenlik ve Dış Politika Araştırmaları Merkezi Başkanı Erol Başaran Bural, TSK verilerini derleyerek çok başarılı bir 2017 PKK analiz çalışması yaptı. Çalışmasını da Türkiye’nin 2017 yılında terörle mücadele stratejisi: Önleyici kolluk ve kesintisiz mücadele başlığıyla yayınladı. Çalışmaya göre, PKK’nin eylem şekillerine ilişkin 2016 ve 2017 verileri birlikte incelendiğinde şunlar görülüyor: Yol kesme eylemleri 2016 yılına göre yüzde 92, silahlı saldırılar yüzde 78, çatışmalar ise yüzde 67 oranında azaldı. Örneğin 2016 yılında 740 silahlı çatışma yaşanırken 2017 yılında bu rakam 250’ye düştü. Ancak taciz ateşinde neredeyse aynı düzeyde kalındı. 2016 yılında böyle 600 vaka yaşanırken, bu sayı 2017 yılında 610 oldu. Bu veriler bize PKK’nin saldırı kapasitesinde ciddi düşüşler meydana geldiğini, dolaysız çatışmaya girmekten kaçındığını, bunun yerine kayıplara yol açmayacak taciz ateşi gibi eylemlere yöneldiğini gösteriyor.

 

Sonuç doğurucu hava hakimiyeti

 

PKK’nin eylemlerine coğrafi açıdan baktığımızda, 2017’de en fazla Hakkari’de (860), ikinci olarak Şırnak’ta (580), üçüncü olarak Diyarbakır’da (210), dördüncü olarak Mardin’de (200) eylem yaptı. Ancak bu eylemlerde de 2017 yılına göre yüzde 80’leri bulan düşüşler gerçekleşti.

 

Güvenlik güçleri ise çatışma kabiliyeti bakımından diğer yıllara göre son derece farklı ve özgün bir performans gösterdi. Devlet teknoloji geliştirmekle kalmadı; ürettiği teknolojinin sonuç alıcı bir şekilde kullanılmasını da sağladı. 2017 yılı içinde toplam 77 adet SİHA saldırısı düzenlendi. Saldırılarda 184 örgüt mensubu hayatını kaybetti. 2017’de Irak’ın kuzeyine 149 hava operasyonu düzenlenirken, 2017 yılında toplam 226 operasyon gerçekleşti.

 

Resmi verilere göre 2017’de toplam 1,943 örgüt mensubu etkisiz hale getirilirken 107 örgüt üyesi de sağ olarak ele geçirildi. Operasyonlarda dikkat çekici bir istatistik var. Örgüt üyelerinin yüzde 54’ünün hayatını kaybetmesine SİHA’lar ve diğer hava operasyonları neden oldu.

 

Son yıllarda güvenlik güçlerinin en fazla kayıp verdiği el yapımı patlayıcılar (EYP) konusunda ise güvenlik kurumlarının çok ciddi dersler çıkardığını ve karşı-stratejiler geliştirdiğini görüyoruz. 2016 yılında PKK 462 EYP saldırısı düzenledi. Bu rakam 2017 yılında 189’a geriledi. 2016 yılında 155, 2017 yılında ise 40 güvenlik personeli EYP saldırılarında hayatını kaybetti.

 

Dersini çalışan devlet

 

Özetle, 2017 yılında PKK ile mücadelenin aralıksız, hattâ artan bir tempoda devam ettiğini; operasyon, istihbarat, bilgi toplama ve PKK şiddetinin sınırlandırılması gibi konularda belirgin bir başarı sergilendiğini; toplanan verilerin iyi analiz edilerek net bir mücadele stratejisine dönüştürüldüğünü; dağ ile şehir arasındaki irtibatın büyük oranda kesildiğini, kış aylarında da operasyonlar düzenlendiğini, bu sayede örgütün toparlanması ve eğitimine olanak tanınmadığını; daha da önemlisi, alan hakimiyetinin başarıyla tesis edildiğini; TSK, MİT ve Emniyet arasında sonuç alıcı bir koordinasyon oluşturulduğunu söyleyebiliriz.

 

Dünyanın en büyük gerilla hareketinin -- üstelik Suriye’de ABD tarafından eğitilen, yönlendirilen, silâhlandırılan ve tüm bu süreçleri öğrenerek Türkiye’ye aktaran bir silahlı organizasyonun -- bu noktaya getirilmesi, Türk güvenlik güçleri açısından büyük bir başarıdır.

 

TSK ve güvenlik güçlerine bu başarı ve üstünlüğü sağlayan ise (güvenlik güçlerinin moral motivasyon üstünlüğünün yanı sıra) özellikle İHA ve SİHA’lar oldu. İHA ve SİHA’ların sınır hattında yoğun bir şekilde kullanılması sonucu, örgüt üyelerinin ülkeye girişleri kontrol altına alındığı gibi, sınır bölgesinde girilmez denilen İkiyakalar, Alandüz, Uzundere, Pirinçeken, Balkayalar gibi alanlara ilk kez girildi ve buralarda alan hakimiyeti sağlandı.

 

Bu teknolojiler aynı zamanda örgütün en önemli savaşçılarını oluşturan orta kademe yöneticilerine yönelik nokta operasyonlarında da başarıyla kullanıldı. Bu operasyonlarda kırmızı listede yer alan 2, mavi listede yer alan 9, yeşil listede yer alan 21 örgüt üyesi hayatını kaybetti. Tüm bu gelişmelerin örgüte katılmak isteyen gençler üzerinde olumsuz etki yaratmaması düşünülemezdi. Nitekim 2016 yılında örgüte toplam 633 kişi katılırken 2017’de bu sayı 117’de kalıverdi.

 

PKK 2018 yılında “topyekûn mücadele” stratejisine yönelerek Amerika’dan temin ettiği ileri teknolojiye dayalı silahlarla etkili olmayı; devlet ise PKK’yi yeniden 1999 yılındaki çizgiye geriletmeyi, yani eylem yapamayan, savaşma motivasyonunu kaybeden, halktan destek görmeyen, grup ve hiziplere bölünen bir PKK realitesi yaratmayı hedefliyor. 

 

Yazarın Tüm Yazıları

Bu yazıya ilk siz yorum yapın.

Yorumlar(0)

Yorumlarınızı kendi özgün iradenizle yayınlamakta olup; bununla ilgili her türlü dolaylı ve doğrudan sorumluluğu tek başınıza üslenmektesiniz. Yorum yaparak Toplum Kuralları ve Kullanım Koşulları'nı kabul etmiş sayılırsınız.