Yemen bölünüyor mu?
01.04.2015
Yemen, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ülkelerinin operasyonuyla karşı karşıya. Peki Yemen’i bundan sonra ne bekliyor? Konunun tarafları Ortadoğu uzmanları Dr. Nihat Ali Özcan ve Yakın Doğu Haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Alptekin Dursunoğlu, Yemen’in geleceğine ilişkin analizlerini Serbestiyet ile paylaştı.

Yemen, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ülkelerinin operasyonuyla karşı karşıya. Peki Yemen’i bundan sonra ne bekliyor? Konunun tarafları Ortadoğu uzmanları Dr. Nihat Ali Özcan ve Yakın Doğu Haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Alptekin Dursunoğlu, Yemen’in geleceğine ilişkin analizlerini Serbestiyet ile paylaştı. 

DR. NİHAT ALİ ÖZCAN:

Yemen neden bu olayların yaşandığı bir ülke haline geldi?

Mezhep çatışması, Yemen’de yaşananların yalnızca bir boyutu. Bunun dışında Yemen tarihindeki bütün hükümetlerin zayıflığı ortada. Yolsuzluk, aşiretler arası rekabet bunun en önemli göstergelerinden… Bir de Suudi Arabistan’dan kaçıp burayı üs haline getiren El Kaide de bir diğer önemli faktör.  Bütün bunları bir arada değerlendirince göründüğünden daha da karmaşık bir görüntü ortaya çıkıyor.

Çatışma ortamının daha ne kadar süreceğini öngörüyorsunuz?

Hem Suudi Arabistan öncülüğündeki ülkelerle birlikte yapılan dış müdahale hem de savaşın karakteri açısından ülkedeki yapının çöktüğünü göz önünde bulundurursak bu durum 15-20 yıl böyle gider. İstikrarlı bir hükümet de olmaz bundan sonra.

Yemen’in bölünme ihtimali ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?

Yemen’in tarihinde zaten bölünme var. 1990 öncesi Güney ve Kuzey Yemen gibi bir bölünmeye gidilebilir yeniden. Olumlu bir sonuç çıkabileceğini beklemiyorum. Öte yandan, radikal grupların sığınağı rolünü artıracak görünüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yemen operasyonunu desteklemesini nasıl okumak gerek?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Körfez ülkeleriyle olan yakın ilişkisini, yapılan anlaşmaları göz önünde bulunduran bir açıklama yaptı.

 

ALPTEKİN DURSUNOĞLU: 

Yemen neden bu olayların yaşandığı bir ülke haline geldi?

Arap Baharı ile Yemen’de 33 yıl iktidarda kalan ABD ve Suudilerin desteklediği Şii Zeydi Ali Abdullah Salih’e karşı sosyal, ekonomik ve toplumsal eşitsizliklere karşı isyanlar başladı. Bu isyanların sonucunda da Salih, 2012 yılında devrildi. Bundan iki yıl sonra da Yemen hükümetiyle ilk olarak Barış ve Ulusal Ortaklık Anlaşması imzalandı. Ancak buna karşın Yemen Cumhurbaşkanı Hadi’nin Şubat 2014’te ülkeyi 6 federal bölgeye ayrılmasını öngören kararı, bugün yaşanan olayların da nedeni oldu. Husiler için bu karar, kabul edilemez bir noktaydı. Bugün yaşananlar da Suudi Arabistan ve El Kaide’nin yansıttığı gibi bir “mezhep savaşı” değil.

Yemen’in bölünme ihtimali ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?

Yemen, 6 bölgeye ayrılabilir ama fiilen değil. Bölge örgütleri ve ABD için de bu durum iç çatışmaları körükleyen fırsatlar yaratır. Yemen, daha önce olduğu gibi Güney ve Kuzey olmak üzere iki bölge olarak da bölünebilir. Üçüncü bir ihtimal de birleşik olarak kalır ancak Husilerin istediği gibi… 

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yemen operasyonunu desteklemesini nasıl okumak gerek?

Yaşananlar Yemen’in kendi iç meselesiyken olay, “İran Yemen’i işgal etti” şeklinde sunuluyor. Cumhurbaşkanı bunu bilmekle birlikte Suudilerle birlikte hareket etmek dışında bir seçeneğinin olmadığının da farkında. Çünkü ortada hem bir vefa borcu var hem de ekonomik olarak Yemen’e operasyonu, Suudiler’in mezhepsel kaşıması gibi göstermek zorunda. Bunu başkanlık sistemine uluslar arası destek bulabilmek için yapıyor. İran’a yönelik açıklamalarının ardından Obama’yı araması da bunun göstergesi.

YEMEN’DE MEZHEP DAĞILIMI

25 milyonluk Yemen nüfusunun yaklaşık yüzde 30-35’ini Şii Zeydiler, yaklaşık yüzde 65’ini ise Sünniler oluşturuyor.